Çok iddialı bir başlık oldu ya, bakalım altından kalkabilecek miyim. Geçen gün şu albümü dinliyordum. Kendileri muhteşem bir albüm ve kesin bir ara karşınıza çıkmıştır. Her neyse, 4. şarkıyı dinliyordum ve dedim ki ben bunu biliyorum. Küçük bir kendi içime dönüş, bildiğim bütün şarkıları gözden geçirme ve birkaç dakikalık (daha çok 15-20 gibi) arayıştan sonra şarkıyı buldum. Eğer şu ana kadar çoktan açıp dinlediyseniz, tahmin edebileceğiniz gibi, şarkı Ajda Pekkan’dan Palavra.

Düşünce silsilem beni uzak diyarlara götürdü. Aşağı yukarı şöyle bir yolculuktu:

  • Aaa Ajda Pekkan’ın başka uyarlanmış şarkıları da vardı, en barizi ‘Bambaşka biri’
  • Aslında bütün türk popunda bir ara bu uyarlama dalgası vardı, bir bakayım başka kimler bu işin içinde
  • En iyisi aklıma gelen herkesle bir playlist açayım, bir önümüzü görelim
  • Peki bunlar uyarlamaysa söz yazarı da vardır, herkes kendisi mi yazmış?
  • Çoğunu bir kişi mi yazmış nee

Playlist burada. Yabancı versiyonları ve hemen ardından da türkçe versiyonları var şarkıların. İnanılmaz uzun bir Playlist değil, aklınıza başka parçalar gelirse atarsınız, eklerim.

senes1
Fikret Şeneş

Başlıkta da yazdığım Türk pop müziğinin pelerinsiz kahramanı Fikret Şeneş. Çok erken evlenip çalkantılı bir evlilik yaşamış. 30 yaşında boşanıp kendisini müziğe adamış. Zaten küçüklüğünden beri şarkı söyleyen Şeneş, Erol Büyükburç’la çalışmaya başlamış. Büyükburç’la başlayan serüven diğer sanatçılarla devam etmiş ve daha sonra da aklınıza gelebilecek neredeyse bütün meşhur türk pop şarkılarını yazmış. İlk yazdığı türkçe şarkı Tanju Okan için ‘iki yabancı’. Ajda Pekkan için yazdıklarına da birkaç örnek vermek gerekirse: ‘Sensiz Yıllarda, Kimler geldi kimler geçti, palavra, haykıracak nefesim, yeniden başlasın, hoş gör sen’. Kendisi aynı zamanda ‘Bir Başkadır benim Memleketim’in de söz yazarı.

Gördüğünüz gibi bütün şarkıları çok meşhur, bütün şarkıları çok iyi, ezbere bildiğimiz şarkılar. Ve sonuçta uyarlama şarkı sözü yazmak dümdüz çeviri değil tabii ki. Yani mesela ‘Bambaşka Biri’nin sözlerine bakarsanız, I will survive’ın anlattığı her şeyi anlatıyor. Ama sanki şarkı türkçe yazılmış da daha sonra ingilizcesi çıkmış gibi sözleri var. Sözleri o kadar doğal, o kadar etkileyici ki. ‘Şarkılarımın sözleri, bir hayatın yaşanmışları’ diyor Şeneş.

Kendisine şarkılarının nasıl bu kadar kalıcı olduklarını ve kuşaktan kuşağa aktarıldığını sorduklarında da şunları söylüyor:

‘Tabii kalıcı olacağını hissettim. Çünkü onlar bir hayatın yaşanmışları. Ben kırkımdan sonra başladım. O yaşa kadar gelen hislerin bir süzülmesidir tüm bu sözler. Bunları yaşayacaksın ki, ayna gibi her insan kendinden bir parça bulabilsin şarkının içinde. Ya acılarını bulur ya sevgisini ya aşkından ya da özleminden bir şeyler bulur. ‘A tıpkı bak bu benim için yazılmış’ diyebildiği zaman o şarkı artık kalıcıdır. Bir şarkının kalıcı olması için şarkı sözünün çok samimi ve hakikaten yaşanmış olması lazım. Yaşamamış olan şarkı sözü yazamaz ama şiir yazar. Şarkı sözü yazamaz. Çünkü müzikten etkilenmesi lazım. Bugün müzikten daha önemlidir söz’

Burada bahsettiği şeyi daha önce başkasından da duymuştum ve bu başkası Mac Demarco’nun ta kendisi. Eğer daha tanışmadıysanız en kısa zamanda tanışmanızı şiddetle tavsiye ederim. Pepperoni Playboy adında bir belgeseli var. Kendisi gibi belgesel de inanılmaz absürt. Bahsettiğim yeri izlemek istiyorsanız 5:32 ve 6:32 arasına bakın. Size büyük bir pop hit’i yapmanız için gereken bütün malzemeleri söylüyor ve açıkçası Fikret Şeneş’in yukarıda yazan röportajından çok farklı değiller.

Şarkılar sonuçta yemekler gibi değiller; bir kilo patates kızart, yanına kıymayı yoğur kızart gibi tarifi verilebilecek şeyler olduklarını düşünmüyorum ama ikisinin de bahsettiği formül gerçekten etkili bir formül. İnanılmaz sıradışı bir insan değilseniz hepimizin yaşadığı şeyler aşağı yukarı aynı. Günlük hayatımız, aşklarımız, üzüntülerimiz, insan ilişkilerimiz… O yüzden insanın kendini eşleştirebileceği; Mac demarco’nun da dediği gibi, şarkıda yaşayan insanın üzüntüsünü kendi hayatına kopyalayıp yapıştırabileceği yani kendini o şarkıyla özdeşleştirebileceği şarkılar yapınca ölümsüz oluyorlar. Kısacası aranızda unutulmayacak pop şarkıları yapmak isteyen varsa formülü belli.

senes2

Şüphesiz ki Ajda Pekkan muhteşem bir sanatçı, bir diva. Sesiyle ve sahne duruşuyla Türk tarihinin en unutulmaz simalarından biri. Ama bunun yanında unutmamamız gereken de bir şarkının sözleri ve ne kadar etkili oldukları. Burada da Fikret Şeneş devreye giriyor. Bir sürü Türk pop Hit’i, Şeneş olmasaydı olmazlardı.

Yazacaklarım bu kadar gibi. Bayramınızı enişten dileklerle kutlarım ve umarım sizi bir sonraki mevsimden önce başka bir yazıda görebilirim.